ตั้งค่า Back-Button Focus บนกล้อง Nikon

ตั้งค่าปุ่ม AF-ON ให้แยกโฟกัสจากชัตเตอร์

การตั้งค่า Back-Button Focus บนกล้อง Nikon คือการย้ายหน้าที่ล็อกโฟกัสจากปุ่มชัตเตอร์ไปยังปุ่ม AF-ON หรือปุ่มอื่นที่กำหนดไว้ เมื่อกดปุ่มชัตเตอร์ครึ่งหนึ่ง กล้องจะไม่โฟกัสอีกต่อไป แต่จะวัดแสงและลั่นชัตเตอร์เท่านั้น วิธีนี้ช่วยให้คุณควบคุมโฟกัสได้อย่างอิสระ โดยเฉพาะเมื่อถ่ายสัตว์ป่าหรือกีฬาที่วัตถุเคลื่อนที่ตลอดเวลา

ขั้นตอนการตั้งค่า (สำหรับกล้อง Nikon Z series, D780, D850, D6)

1. เข้าเมนู Custom Setting Menu (ไอคอนดินสอ)
2. เลือกหมวด a (Autofocus)
3. หาค่าที่ชื่อ a6 (AF activation) สำหรับ Z series, a7 สำหรับ D780, หรือ a8 สำหรับ D850 และ D6
4. เปลี่ยนจากค่าเริ่มต้น Shutter/AF-ON เป็น AF-ON only
5. กด OK หรือ Set เพื่อยืนยัน

เมื่อตั้งค่าเสร็จ ปุ่มชัตเตอร์จะไม่ทำการโฟกัสอีกต่อไป คุณต้องกด ปุ่ม AF-ON ค้างไว้เพื่อให้กล้องโฟกัส และปล่อยเมื่อต้องการล็อกโฟกัสไว้ที่ตำแหน่งนั้น จากนั้นกดชัตเตอร์ได้ทันทีโดยไม่ต้องกลัวว่ากล้องจะโฟกัสใหม่

การปรับแต่งปุ่มเพิ่มเติม (ถ้าต้องการ)

หากคุณต้องการใช้ปุ่มอื่นนอกจาก AF-ON (เช่น ปุ่ม Fn1 หรือ Fn2) ให้เข้าเมนู Custom Setting Menu > f2 (Custom controls) แล้วเลือกปุ่มที่ต้องการ กำหนดฟังก์ชันเป็น AF-ON หรือ AF-area mode + AF-ON เพื่อเปลี่ยนโหมดโฟกัสพร้อมกัน

ตั้งค่า Back-Button Focus บนกล้อง Nikon สำหรับมือใหม่และผู้ใช้ทุกระดับ

การแยกโฟกัสออกจากชัตเตอร์บนกล้อง Nikon เป็นการเปลี่ยนพฤติกรรมการทำงานพื้นฐานของกล้องที่ผู้ใช้ Nikon ส่วนใหญ่คุ้นเคย แทนที่จะให้ปุ่มชัตเตอร์รับผิดชอบทั้งการวัดแสงและการโฟกัส คุณจะมอบหมายหน้าที่โฟกัสทั้งหมดให้กับปุ่ม AF-ON เพียงปุ่มเดียว นี่คือหัวใจของ Back-Button Focus สำหรับ Nikon มือใหม่ที่อาจยังไม่คุ้นเคยกับคำว่า BBF มาก่อน

ทำความเข้าใจก่อนเริ่มตั้งค่าปุ่ม AF-ON Nikon

ก่อนเข้าเมนูเพื่อตั้งค่าปุ่ม AF-ON Nikon ควรทำความเข้าใจกลไกการทำงานก่อน ตามค่าเริ่มต้นจากโรงงาน ปุ่มชัตเตอร์ของกล้อง Nikon ทุกรุ่นจะทำหน้าที่สองอย่างพร้อมกันเมื่อกดลงครึ่งหนึ่ง คือ วัดแสงและเริ่มกระบวนการโฟกัสอัตโนมัติ เมื่อคุณเปลี่ยนการตั้งค่าเป็น AF-ON only หน้าที่ทั้งสองจะถูกแยกออกจากกันอย่างสิ้นเชิง ปุ่มชัตเตอร์จะเหลือเพียงการวัดแสงและลั่นชัตเตอร์ ส่วนการโฟกัสทั้งหมดจะเกิดขึ้นเมื่อคุณกดปุ่ม AF-ON ที่อยู่ด้านหลังกล้องเท่านั้น

การเปลี่ยนแปลงนี้ส่งผลต่อการทำงานของกล้องในทุกโหมดโฟกัส ไม่ว่าจะเป็น AF-S (Single-servo AF), AF-C (Continuous-servo AF) หรือ AF-A (Auto-servo AF) อย่างไรก็ตาม ผู้ผลิตและช่างภาพมืออาชีพส่วนใหญ่แนะนำให้ใช้ AF-C ร่วมกับ Back-Button Focus เพื่อประโยชน์สูงสุดในการติดตามวัตถุเคลื่อนที่ เพราะคุณสามารถกดปุ่ม AF-ON ค้างไว้เพื่อให้กล้องโฟกัสต่อเนื่องได้ตลอดเวลา และเมื่อคุณปล่อยปุ่ม กล้องจะหยุดโฟกัสทันที

วิธีตั้งค่า Back-Button Focus บนกล้อง Nikon แบบทีละขั้น

ขั้นตอนต่อไปนี้ใช้ได้กับกล้อง Nikon DSLR ระดับสูงและกล้องมิเรอร์เลส Z series เป็นส่วนใหญ่ สำหรับกล้อง Nikon รุ่นอื่นที่ไม่มีปุ่ม AF-ON โดยเฉพาะ หรือมีเมนูที่แตกต่างออกไป ให้ตรวจสอบคู่มือประจำรุ่นของคุณที่ Nikon Download Center

1. เปิดกล้องและกดปุ่ม MENU
2. ใช้ปุ่มทิศทางเลื่อนไปที่เมนู Custom Setting Menu ซึ่งมีสัญลักณ์เป็นไอคอนดินสอ
3. เลือกหมวด a (Autofocus) แล้วกดปุ่ม OK หรือปุ่มกึ่งกลาง
4. มองหารายการที่ชื่อเกี่ยวกับ AF activation ตำแหน่งของรายการนี้จะแตกต่างกันไปตามรุ่นกล้อง - สำหรับ Nikon Z series (เช่น Z8, Z9, Z6III, Zf) ให้มองหา a6 (AF activation) - สำหรับ Nikon D780 ให้มองหา a7 (AF activation) - สำหรับ Nikon D850, D6, D5, D500 ให้มองหา a8 (AF activation)
5. เมื่อพบรายการแล้ว กดปุ่ม OK เพื่อเข้าไปเปลี่ยนค่า คุณจะเห็นตัวเลือกสองตัวคือ Shutter/AF-ON (ค่าเริ่มต้น) และ AF-ON only
6. เลือก AF-ON only แล้วกดปุ่ม OK หรือ Set เพื่อยืนยัน

หลังจากบันทึกการตั้งค่าแล้ว ให้ทดสอบทันทีโดยการเล็งกล้องไปที่วัตถุและกดปุ่มชัตเตอร์ลงครึ่งหนึ่ง คุณควรสังเกตได้ว่าเลนส์ไม่มีการขยับเพื่อโฟกัสเลย จากนั้นให้กดปุ่ม AF-ON ด้วยนิ้วโป้งขวา เลนส์ควรเริ่มทำงานและปรับโฟกัสทันที

การตั้งค่าปุ่ม AF-ON Nikon สำหรับรุ่นที่ไม่มีปุ่มเฉพาะ

กล้อง Nikon บางรุ่นโดยเฉพราะรุ่นเริ่มต้นหรือรุ่นกลาง อาจไม่มีปุ่ม AF-ON มาให้จากโรงงาน แต่คุณยังสามารถใช้ Back-Button Focus ได้โดยการกำหนดปุ่มอื่นให้ทำหน้าที่แทน ปุ่มที่นิยมใช้แทนคือปุ่ม AE-L/AF-L ซึ่งอยู่ด้านหลังกล้องใกล้กับช่องมองภาพ หรือปุ่ม Fn1, Fn2 ที่อยู่ด้านหน้า

ขั้นตอนการกำหนดปุ่ม AE-L/AF-L ให้ทำหน้าที่เป็น AF-ON

1. เข้าเมนู Custom Setting Menu > f (Controls)
2. เลือก f2 (Custom controls) หรือรายการที่ชื่อคล้ายกัน เช่น f2 (Custom control assignment)
3. ในหน้านี้จะแสดงภาพของกล้องและตำแหน่งปุ่มต่างๆ ใช้ปุ่มทิศทางเลื่อนไปที่ปุ่ม AE-L/AF-L แล้วกด OK
4. รายการฟังก์ชันจะปรากฏขึ้น ให้เลื่อนหาและเลือก AF-ON หรือ AF-ON only
5. กด OK เพื่อบันทึก

บางรุ่นอาจมีตัวเลือก AF-area mode + AF-ON ซึ่งมีประโยชน์มากหากคุณต้องเปลี่ยนโหมดพื้นที่โฟกัสไปพร้อมกับการโฟกัสด้วยปุ่มหลัง ตัวอย่างเช่น คุณสามารถตั้งให้ปุ่ม AE-L/AF-L ใช้ AF-C ร่วมกับ Dynamic-area AF ในขณะที่ปุ่มชัตเตอร์ใช้ AF-S ร่วมกับ Single-point AF ได้

แยกโฟกัสจากชัตเตอร์ Nikon ในสถานการณ์ถ่ายภาพต่างๆ

การแยกโฟกัสจากชัตเตอร์ Nikon ไม่ใช่เพียงการเปลี่ยนการตั้งค่าในเมนู แต่เป็นการเปลี่ยนวิธีคิดและการทำงานของช่างภาพ เมื่อคุณแยกหน้าที่ทั้งสองออกจากกัน คุณจะได้ความยืดหยุนในการควบคุม แสงและโฟกัส ที่ไม่สามารถทำได้ด้วยการตั้งค่าเริ่มต้น

การถ่ายภาพบุคคลและภาพนิ่ง

ในงานถ่ายภาพบุคคล แสงและโฟกัส เป็นสองปัจจัยที่ต้องควบคุมอย่างแม่นยำ เมื่อใช้ BBF คุณสามารถโฟกัสที่ดวงตาของแบบครั้งเดียวด้วยการกดปุ่ม AF-ON แล้วปล่อย จากนั้นคุณมีอิสระในการจัดองค์ประกอบภาพใหม่ได้อย่างอิสระ โดยไม่ต้องกังวลว่ากล้องจะโฟกัสใหม่เมื่อคุณกดชัตเตอร์ วิธีนี้เร็วกว่าการเลื่อนจุดโฟกัสด้วยปุ่มทิศทางหลายเท่า และยังคงความแม่นยำของจุดโฟกัสไว้ได้อย่างสมบูรณ์

การถ่ายภาพกีฬาและสัตว์ป่า

สำหรับวัตถุที่เคลื่อนที่เร็วและคาดเดาไม่ได้ เช่น นักกีฬาในสนามหรือสัตว์ป่า การใช้ AF-C ร่วมกับ BBF คือมาตรฐานของช่างภาพมืออาชีพ คุณกดปุ่ม AF-ON ค้างไว้ด้วยนิ้วโป้งเพื่อให้กล้องติดตามวัตถุอย่างต่อเนื่อง และกดชัตเตอร์ด้วยนิ้วชี้เมื่อต้องการบันทึกภาพ หากมีสิ่งกีดขวางผ่านเข้ามาในเฟรมชั่วขณะ เช่น ผู้เล่นคนอื่นวิ่งตัดหน้า หรือกิ่งไม้บังตัวสัตว์ คุณเพียงแค่ปล่อยนิ้วโป้งจากปุ่ม AF-ON กล้องจะหยุดโฟกัสทันทีและคงโฟกัสไว้ที่ระยะเดิม เมื่อสิ่งกีดขวางผ่านพ้นไป คุณกด AF-ON อีกครั้งเพื่อให้กล้องติดตามวัตถุต่อ โดยไม่เสียจังหวะและไม่ต้องเสียเวลารอให้กล้องโฟกัสใหม่

การถ่ายภาพมาโครและภาพสินค้า

ในงานมาโครที่ระยะชัดตื้นมาก การขยับกล้องเพียงเล็กน้อยก็ทำให้จุดโฟกัสเปลี่ยนไป การใช้ BBF ช่วยให้คุณตั้งโฟกัสที่ระยะที่ต้องการด้วยปุ่ม AF-ON จากนั้นคุณสามารถขยับกล้องเข้าออกเล็กน้อยเพื่อให้ระนาบโฟกัสตกบนจุดที่ต้องการเป๊ะที่สุด แล้วกดชัตเตอร์โดยไม่ต้องกังวลว่ากล้องจะพยายามโฟกัสใหม่และเปลี่ยนระยะที่คุณตั้งใจไว้

Back-button focus สำหรับ Nikon มือใหม่: การฝึกฝนและข้อควรระวัง

Back-button focus สำหรับ Nikon มือใหม่ อาจรู้สึกขัดเขินในช่วงแรก เพราะเป็นการเปลี่ยนนิสัยการถ่ายภาพที่คุ้นเคย หลายคนอาจพบว่าตนเองลืมกดปุ่ม AF-ON และได้ภาพที่เบลอทั้งหมด นี่เป็นเรื่องปกติและเกิดขึนกับทุกคนในช่วงเริ่มต้น

วิธีฝึกฝนให้คุ้นเคยกับ BBF

1. เริ่มจากการถ่ายภาพนิ่งในที่ที่มี แสงและโฟกัส เพียงพอ เช่น ในบ้านหรือสวนสาธารณะในช่วงกลางวัน
2. ตั้งกล้องไว้ที่โหมด AF-C และใช้จุดโฟกัสเดี่ยว (Single-point AF)
3. ฝึกกดปุ่ม AF-ON ด้วยนิ้วโป้ง และสังเกตการทำงานของเลนส์
4. ลองโฟกัสที่วัตถุใกล้และไกลสลับกันไปมา โดยกด AF-ON ค้างไว้ตลอดเวลา
5. ฝึกล็อกโฟกัส โดยการกด AF-ON ให้โฟกัสที่วัตถุหนึ่ง แล้วปล่อยปุ่ม จากนั้นหันกล้องไปที่วัตถุอื่นแล้วกดชัตเตอร์โดยไม่ต้องกด AF-ON ภาพที่ได้ควรคงความคมชัดที่วัตถุแรกไว้
6. เมื่อรู้สึกคุ้นเคยแล้ว ให้ลอบถ่ายวัตถุเคลื่อนที่ช้าๆ เช่น คนเดิน หรือรถจักรยาน

ข้อควรระวังที่สำคัญ

• หลังตั้งค่า AF-ON only ปุ่มชัตเตอร์จะไม่โฟกัสอีกต่อไป หากลืมกด AF-ON กล้องจะไม่โฟกัสและชัตเตอร์อาจไม่ลั่น (ยกเว้นในโหมดแมนวลโฟกัสที่คุณหมุนวงแหวนโฟกัสเอง)
• ในสภาพแสงน้อย การโฟกัสอาจช้าลงหรือล้มเหลวได้ง่ายขึ้น ควรใช้จุดโฟกัสที่เป็น cross-type หรือจุดกึ่งกลางซึ่งมีความไวแสงสูงกว่า
• เมื่อส่งกล้องให้ผู้อื่นถ่ายภาพให้ ควรแจ้งเสมอว่าต้องกดปุ่ม AF-ON เพื่อโฟกัส หรือเปลี่ยนกลับไปใช้ค่าเริ่มต้นชั่วคราว
• การตั้งค่านี้ไม่มีผลกับโหมดแมนวลโฟกัส (MF) คุณยังสามารถหมุนวงแหวนโฟกัสเองได้ตามปกติ

การแก้ไขปัญหาเมื่อตั้งค่า Back-Button Focus แล้วไม่ทำงาน

หากคุณทำตามขั้นตอนข้างต้นแล้ว แต่ปุ่ม AF-ON ยังไม่สามารถโฟกัสได้ ให้ตรวจสอบตามรายการต่อไปนี้

• ตรวจสอบว่าได้เปลี่ยนค่าเป็น AF-ON only จริงหรือไม่: กลับเข้าไปที่เมนู a6, a7 หรือ a8 (ตามรุ่น) และยืนยันว่าค่าที่แสดงคือ AF-ON only ไม่ใช่ Shutter/AF-ON
• ตรวจสอบโหมดโฟกัสบนตัวกล้องและเลนส์: เลนส์บางรุ่นมีสวิตช์เลือกโหมดโฟกัส (A/M, M/A, หรือ M) ต้องตั้งไว้ที่ A หรือ M/A หากตั้งไว้ที่ M กล้องจะไม่สามารถโฟกัสอัตโนมัติได้เลยไม่ว่าจะตั้งค่าเมนูอย่างไร
• ตรวจสอบการกำหนดค่าปุ่ม AF-ON ในเมนู f2: ในบางกรณี คุณอาจเคยกำหนดค่าปุ่ม AF-ON ให้ทำหน้าที่อื่นไว้ก่อนแล้ว เช่น กำหนดให้เป็นปุ่มล็อกค่าแสง การเข้าไปตั้งค่า AF-ON only ในหมวด a อาจไม่เพียงพอ คุณต้องเข้าไปที่เมนู f2 (Custom controls) และตรวจสอบว่าปุ่ม AF-ON ถูกกำหนดให้เป็น AF-ON จริงหรือไม่
• รีเซตการตั้งค่า Custom Setting: หากไม่แน่ใจว่าได้เปลี่ยนค่าอะไรไปบ้าง ให้เข้าเมนู Custom Setting Menu และเลือกรายการ Reset custom settings เพื่อคืนค่าทั้งหมกในหมวดนี้กลับเป็นค่าเริ่มต้นจากโรงงาน แล้วจึงเริ่มตั้งค่า BBF ใหม่ตั้งแต่ต้น

แสงและโฟกัส: การทำงานร่วมกันหลังแยกโฟกัสจากชัตเตอร์

เมื่อคุณแยกโฟกัสจากชัตเตอร์ Nikon แล้ว บทบาทของระบบวัดแสงยังคงทำงานผ่านปุ่มชัตเตอร์ตามปกติ การกดปุ่มชัตเตอร์ลงครึ่งหนึ่งยังคงเป็นการกระตุ้นให้กล้องวัดแสงและแสดงค่าการรับแสงในช่องมองภาพและหน้าจอ LCD ด้านหลัง การเปลี่ยนแปลงนี้จึงไม่กระทบต่อการทำงานของระบบวัดแสงแต่อย่างใด

ในทางปฏิบติ การแยกสองระบบนี้ออกจากกันทำให้คุณสามารถวัดแสงที่จุดหนึ่งและโฟกัสที่อีกจุดหนึ่งได้อย่างอิสระ ตัวอย่างเช่น ในภาพย้อนแสง คุณอาจต้องการวัดแสงที่ท้องฟ้าเพื่อไม่ให้ภาพสว่างเกินไป แต่ต้องการโฟกัสที่ตัวแบบซึ่งอยู่ในเงามืด ด้วย BBF คุณสามารถเล็งกล้องไปที่ท้องฟ้า กดชัตเตอร์ครึ่งหนึ่งค้างไว้เพื่อล็อกค่าแสง จากนั้นเล็งกล้องกลับมาที่ตัวแบบ กดปุ่ม AF-ON เพื่อโฟกัส และกดชัตเตอร์ลงจนสุดเพื่อบันทึกภาพ ทั้งหมดนี้เกิดขึ้นได้ในการทำงานต่อเนื่องโดยไม่ต้องเข้าเมนูหรือเปลี่ยนการตั้งค่าใดๆ

สำหรับผู้ที่ใช้ระบบวัดแสงแบบเฉพาะจุด (Spot metering) ร่วมกับ BBF ความสามารถในการแยกจุดวัดแสงและจุดโฟกัสออกจากกันนี้ยิ่งมีประโยชน์มากขึ้น เพราะจุดวัดแสงแบบเฉพาะจุดมักจะผูกติดกับจุดโฟกัสที่เลือกไว้ตามค่าเริ่มต้น แต่เมื่อคุณใช้ BBF และล็อกค่าแสงด้วยปุ่ม AE-L (หรือด้วยการกดชัตเตอร์ครึ่งหนึ่งค้างไว้) คุณสามารถวัดแสงจากส่วนใดของภาพก็ได้ก่อน แล้วจึงค่อยโฟกัสและจัดองค์ประกอบภาพ

แหล่งอ้างอิง

• คู่มือการใช้งาน Nikon Z8 (เฟิร์มแวร์ 2.0) และ Nikon D850 (เฟิร์มแวร์ 1.3) ระบุเมนู a6/a8 และ f2 สำหรับการกำหนดปุ่ม
• Nikon Download Center มีคู่มือฉบับสมบูรณ์สำหรับแต่ละรุ่น